Mak polny
| 2008
Mak polny
Mak polny to gatunek roślin jednorocznych z rodziny makowatych. Występuje w Europie. Pochodzi prawdopodobnie ze strefy Morza Śródziemnego. Rozpowszechniony na całym terenie kraju. Łodyga pojedyncza lub słabo rozgałęziona, kanciasta. Cała roślina zawiera biały sok mleczny. Cała szczeciniasto owłosiona. Dorasta do 90 cm wysokości. Liście szarozielone, odziomkowe i dolne łodygowe – ogonkowe, pierzastodzielne, o odcinkach ostro ząbkowanych. Górne liście siedzące. Kwiaty szczytowe o długich szypułkach, odstająco owłosionych. Kwiaty przed rozwinięciem zamknięte w dwudziałkowym kielichu. Korona czteropłatkowa, czerwona do purpurowej (bardzo rzadko różowa lub biała), zawsze z czarną plamą u nasady. Znamię słupka ma 5-18 promieni. Słupek otoczony bardzo licznymi, ciemnofioletowymi i niezgrubiałymi pręcikami. Pąki kwiatowe zwisają, natomiast kwiaty i makówka są wzniesione. Kwitnie od maja do lipca (sierpnia). Owoc – wielonasienna, jajowata torebka, zwana popularnie makówką. Jest naga, pod jej tarczą znajdują się otworki, przez które wysypują się bardzo liczne nasiona. Nasiona w ziemi bardzo długo zachowują zdolność kiełkowania. Kiełkują w bardzo niskich temperaturach, nawet przy +1°C. Roślina ruderalna i chwast, głównie w uprawach zbóż ozimych i rzepaku, ale także jarych oraz okopowych i innych. Zawiera lekko trujący alkaloid readynę. Zastosowanie: roślina lecznicza – surowiec zielarski: płatki maku polnego zawierają alkaloid readynę, antocyjan – mekocyjaninę oraz związki śluzowe. Działanie: odwar stosuje się przy kaszlu i chrypce oraz biegunkach jako środek powlekający. Używany w kosmetyce, m.in do produkcji płynu do intymnej pielęgnacji podczas menstruacji. Nasiona zmieszane ze zbożem zabarwiają mąkę na żółto i powodują jej szybkie psucie się. Roślina jest bardzo odporna na zanieczyszczenia atmosfery.
Topics: Jednoroczne | No Comments »
Zawilec żółty
| 2008
Zawilec żółty
Zawilec żółty to gatunek byliny należący do rodziny jaskrowatych. Występuje w stanie dzikim w Europie. W Polsce pospolita na całym niżu, ale występuje rzadziej od zawilca gajowego. Roślina wieloletnia wysokości 10-20 cm z pojedynczą, nierozgałęzioną łodygą. Liście odziomkowe nie pojawiają się do okresu kwitnienia, niekiedy brak ich zupełnie. Liście łodygowe trzy, ustawione okółkowo, trójdzielne aż do nasady z odcinkami 3-wrębnymi i grubo ząbkowanymi. Kwiaty – z okółka liści szczytowych wystają dwa, rzadziej jeden żółty kwiat. Płatki, w liczbie 5-6, od spodu słabo owłosione. Liczne słupki i pręciki. Kwitnie od marca do maja. Zapylany jest przez owady. Nie posiada miodników, ale wytwarza dużo pyłku. Biotop – lęgi, wilgotne lasy liściaste i mieszane, wilgotne zarośla, gleby gliniaste. Roślina trująca. Jak wszystkie jaskrowate, wytwarza trujący glikozyd ranunkulinę o piekącym smaku. Działa ona silnie drażniąco na błony śluzowe. Spożyta doustnie powoduje zatrucia.
Topics: Wieloletnie | No Comments »
Onętek
| 2008
Onętek
Onętek to kwiat letni, szybko rosnący i osiągający wysokość około 1 metra. Kwitnie w pastelowym różowym lub białym kolorze jak również i bordo. Nadaje się na barwne bukiety. Można samodzielnie pozyskiwać materiał nasienny. Wysiew od wczesnej wiosny do lata; w latach następnych nasiona często wysiewają się same. Wytrzymałe na suszę, mogą rosnąć na ubogich glebach. Kwitną do jesiennych przymrozków
Topics: Jednoroczne | No Comments »
Dąbrówka rozłogowa
| 2008
Dąbrówka rozłogowa
Dąbrówka rozłogowa to gatunek byliny należący do rodziny jasnotowatych. Występuje w stanie dzikim na terenie Europy i Azji, w tym całej Polski. Jest u nas rośliną pospolitą. Tworzy kępy. Ma płożące, zakorzeniające się nadziemne rozłogi, o długości do 30 cm. Łodyga prosto wzniesiona, pojedyncza, zależnie od odmiany osiąga 10-20 cm wysokości. W dolnej części naga, w środkowej i górnej owłosiona, przeważnie na dwóch przeciwległych bokach. Jest czterokanciasta, zielona do czerwonawej. Liście zebrane w rozetę. Odwrotnie jajowate, trwałe, ogonkowe, całobrzegie lub płytko karbowane. Liście łodygowe naprzeciwległe, krótkoogonkowe. Ciemnozielone, do czerwonopurpurowych u odmian ogrodowych. Kwiaty zebrane w groniasty kwiatostan na szczycie łodygi, ułożone w 4-12 kwiatowe pozorne okółki. Kwiaty wyrastają z przysadek w kształcie liści, mają krótkie szypułki, dzwonkowaty i szorstko owłosiony kielich. Korona niebieskofioletowa, sporadycznie różowa lub biała, z górną wargą krótszą, dolną większą, trójklapową, zwisającą. W środku kwiatu 2 dwusilne pręciki i pojedynczy słupek z czterokomorową zalążnią i dwudzielnym znamieniem. Kwitnie od maja do sierpnia. Roślina miododajna, duży, złocistego koloru miodnik znajduje się przy nasadzie zalążni. Krótki korzeń główny, rozgałęzione korzenie boczne. Preferuje stanowiska słoneczne i półcieniste, chociaż dość dobrze radzi sobie w cieniu. Rośnie w lasach liściastych, na glebach świeżych, zasobnych w próchnicę i składniki mineralne. W górach występuje po regiel górny. Odporna na niską temperaturę. Zastosowanie:
- roślina ozdobna – rozmnaża się jesienią, przez podział kęp. Nadaje się na skalniaki. Dzięki swoim czerwonopurpurowym liściom ładnie komponuje się z innymi roślinami. Jest jednak bardzo ekspansywna – tworząc rozłogi wkrótce może zagłuszyć inne rośliny. Aby do tego nie dopuścić należy systematycznie usuwać te rozłogi i nadmiar ciągle pojawiających się nowych kęp rośliny.
- roślina okrywowa – porasta zacienione, trudno dostępne miejsca, także skarpy, przez co chroni glebę przed osuwaniem i erozją.
Odmiany:
- ‘Alba’ – odmiana o białych kwiatach.
- ‘Atropurpurea’ – odmiana dąbrówki rozłogowej częściowo zimozielona, o purpurowych liściach i wydłużonych, niebieskich kwiatostanach.
- ‘Braunherz’ – liście eliptyczne o brązowo-purpurowej barwie.
- ‘Burgundy Glow’ – odmiana o liściach biało-purpurowych.
- ‘Cameleon’ – odmiana o ciemnozielonych liściach z czerwonymi i żółtymi przebarwieniami.
- ‘Multicolor’ – wysokość 10-15 cm, kwiaty ciemnoniebieskie, liście z przebarwieniami.
- ‘Tricolor’ – odmiana o liściach brązowo-purpurowych z żółtymi przebarwieniami.
- ‘Yariegata’ – wysokość 5-10 cm, kwiaty niebieskie.
Dąbrówka rozłogowa jest proponowana jako jedna z roślin stanowiących florę tzw. “zielonego dachu”. Dawniej uznawana była za roślinę leczniczą, obecnie pod tym względem została zapomniana.
Topics: Wieloletnie | No Comments »
Ostróżka tatrzańska
| 2008
Ostróżka tatrzańska
Ostróżka tatrzańska to gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jaskrowatych. Jedynymi miejscami na świecie, gdzie rośnie dziko to: Tatry, Tatry Niżne, Chocz, Mała Fatra. Roślina rzadka. Status gatunku we florze Polski: gatunek rodzimy. Łodyga wzniesiona, soczysta, gruba, nierozgałęziona. Osiąga wysokość 50–100 cm. Górą przylegająco owłosiona, dołem gładka. Ulistnienie naprzeciwległe, liście duże, nagie lub słabo owłosione z długimi i grubymi ogonkami. Są głęboko 5- klapowe. Ich listki są 3– wrębne, głęboko zazębione. Unerwienie liści wyraźnie promieniste. Na szczycie łodygi kwiaty na długich szypułkach, zebrane w grono. Kwiaty intensywnie lazurowe lub fioletowe i posiadające dużą, brodawkowatą ostrogę. Kwiat (bez ostrogi) ma długość 22–40 mm i szerokość 6–12 mm. Składa się z 5 długich działek kielicha, które pełnią rolę płatków korony. Charakterystyczną cechą gatunkową jest kształt tych działek – są one długie i mają zaostrzone końce. Cztery płatki korony są zredukowane, trudne do zauważenia. Górna działka kielicha tworzy ostrogę. Wewnątrz kwiatu 3 słupki i liczne pręciki. Korzeń – gruby i mocny, głęboko wrastający w glebę. Roślina miododajna i owadopylna, kwitnie w lipcu, rośnie w ziołoroślach, poza tym spotyka się ją na zarastających piargach, wśród skał, na murawach, przy ścieżkach. Rośnie zarówno na podłożu wapiennym, jak i granitowym. Roślina górska, granica jej pionowego zasięgu wynosi od ok. 1 000 do 2 100 m n.p.m.
Topics: Wieloletnie | No Comments »
Stokrotka Pomponette
| 2009
Stokrotka Pomponette
Roślina dwuletnia, osiągająca wysokość 15-20 cm o licznych, niedużych, bardzo pełnych kwiatach barwy różowej. Uprawiana jako wczesnowiosenna roślina doniczkowa, na kwiat cięty do tworzenia wiosennych bukiecików. Pięknie prezentuje się także na kwietnikach, rabatach i w pojemnikach. Wysiew nasion następuje w miesiącach czerwiec – lipiec, najlepiej ją sadzić jesienią lub wiosną, kwitnie maj – październik następnego roku. Zdecydowanie preferuje stanowisko słoneczne lub lekki półcień. Nadaje się do pędzenia.
Topics: Dwuletnie | 1 Comment »
Miesiącznica roczna
| 2009
Miesiącznica roczna
Miesiącznica roczna to gatunek roślin należący do rodziny kapustowatych. W Polsce czasami uprawiana, niekiedy dziczejąca. Roślina zielna jednoroczna. Łodyga wzniesiona o wysokości 30-150 cm, górą rozgałęziająca się, owłosiona. Liście sercowate, na brzegu lekko kolczasto ząbkowane, krótko owłosione. Dolne są długoogonkowe, środkowe krótkoogonkowe, górne siedzące. Kwiaty drobne, bladofioletowe, czterokrotne, zebrane w złozone grona, o przyjemnym zapachu. Płatki korony o długości od 10 do 12 mm, działki kielicha od 4 do 6mm. Kwitnie: kwiecień – czerwiec. Owoce – łuszczyny eliptyczno walcowate, liściasto spłaszczone o długości od 4 do 9 cm i szerokości do 3 cm, na obu końcach krótko niezaostrzone, ze srebrzyście błyszczącą przegrodą. Biotop – cieniste lasy, wąwozy, zbocza, wymaga miejsc wilgotnych, zacienionych. Roślina uprawna: ozdobna uprawiana w ogrodach, rośnie również dziko, używana do suchych bukietów. Kwiaty rośliny zapylane są przez motyle nocne, ze względu na charakterystyczne, pojawiające się w okresie jesieni łuszczyny roślina nazywana jest “Judaszowe srebrniki”.
Topics: Jednoroczne | No Comments »
Róża jabłkowata
| 2008
Róża jabłkowata
Róża jabłkowata to gatunek krzewu należący do rodziny różowatych. Występuje na obszarach prawie całej Europy i Bliskiego Wschodu, także na terenie Polski (głównie w północnej części kraju). Dawniej była uprawiana i zdziczała. Jest rośliną dość rzadką. Pędy wyprostowane, proste, o wysokości do 2 m, tworzą gęste kępy. Mają proste kolce nagle rozszerzające się przy nasadzie. Liście są złożone z 5-7 jajowato-eliptycznych listków. Listki eliptyczne, sinozielone, zazwyczaj z obu stron owłosione i ogruczolone (zwłaszcza pod spodem). Po roztarciu wydzielają charakterystyczny zapach terpentyny. Brzegi listków ząbkowane, przy czym ząbki są ogruczolone i skierowane do przodu. Przylistki mają proste, lub zagięte do środka koniuszki. Kwiaty wyrastają na krótkich szypułkach pokrytych gruczołkami na trzoneczkach. Kwiaty pięciopłatkowe, pojedyncze, ciemnoróżowe. Dno kwiatowe kuliste i gęsto pokryte kolczastymi szczecinkami. Działki kielicha po przekwitnięciu kwiatów wzniesione do góry. Kwitnie od czerwca do lipca. Biotop – obrzeża lasów, zarośla, suche zbocza.
Topics: Wieloletnie | No Comments »
Róża wielkokwiatowa
| 2008
Róża wielkokwiatowa
Róża wielkokwiatowa to pospolity gatunek krzewu z rodziny różowatych. Występuje na obszarach umiarkowanych i ciepłych półkuli północnej. Pochodzi ze wschodniej Azji, rośnie głównie w Chinach, Korei i Japonii. Występują także w Europie, rośnie dziko również na terenie Polski, jest u nas także uprawiany. Krzew rosnący bardzo bujnie i osiągający wysokość 2,5 m oraz średnicę 4 m. Łodyga – długie pnące się lub czołgające pędy z krótkimi i hakowatymi kolcami. Liście – drobne, błyszczące, ciemnozielone; na jesieni przybierają pomarańczowoczerwoną barwę. Przylistki są frędzlowato wcinane. Kwiaty – pięciopłatkowe, drobne i pachnące kwiaty zebrane są w wiechowate kwiatostany. Płatki białe lub różowe, pręciki złotożółte zrośnięte w kolumienkę. Działki kielicha po przekwitnieniu odginają się na zewnątrz i wcześnie odpadają. Szyjki słupków wystają z wnętrza hypancjum i są podobnie jak pręciki zrośnięte. Gatunek ten odznacza się dużą zmiennością, toteż istnieją liczne jego formy. W szkółkach, które rozmnażają pierwotny gatunek, znane są np. sporty (spontaniczne mutacje) bardzo kolczaste lub całkowicie pozbawione kolców. Od gatunku tego pochodzi wiele odmian róż z grupy róż wielokwiatowych i pnących. Ze względu na szybki przyrost biomasy nadaje się do uprawy jako roślina energetyczna.
Topics: Wieloletnie | No Comments »
Róża gęstokolczasta
| 2008
Róża gęstokolczasta
Róża gęstokolczasta to gatunek krzewu należący do rodziny różowatych. Występuje pospolicie na obszarach umiarkowanych półkuli północnej. Pochodzi z Europy i Azji Północnej (Syberia). Jest uprawiana, jako roślina ozdobna, ale rośnie też dziko prawie w całej Europie, także na terenie Polski. Na południu Polski występuje częściej. Niski krzew o wysokości do 1 m, przeważnie rośnie kępami, gdyż wytwarza liczne i długie rozłogi, z których wybijają nowe pędy. Roślina wybitnie kolczasta. Pędy proste, dość grube, bardzo gęsto pokryte prostymi, szczeciniastymi i niejednakowej grubości kolcami. Liście na długich ogonkach, złożone z 7-11 jajowato-eliptycznych, drobno ząbkowanych listków. Przeważnie nagie listki są na spodniej stronie jaśniejsze. Kwiaty przeważnie pojedyncze i na dość długich szypułkach. Szypułki te są nagie, lub pokryte gruczołkami na trzoneczkach. Działki kielicha są trwałe, krótsze od płatków korony, całobrzegie (czasami tylko zewnętrzne działki mają nieliczne i małe łatki). Po przekwitnięciu kwiatów pozostają wzniesione do góry. Kwiaty pięciopłatkowe, biało-kremowe lub różowe. U odmian uprawnych występują także kwiaty pełne, w różnych kolorach. Gęsto owłosione, niezrośnięte szyjki słupka tworzą dużą, siedzącą główkę. Kwitnie od maja do czerwca. Biotop – suche i kamieniste zbocza. Zastosowanie: roślina ozdobna: jest uprawiana zarówno w postaci gatunku typowego, jak i licznych mieszańców międzygatunkowych i w licznych odmianach. Owoce są niezwykle bogatym źródłem witaminy C – zawierają jej więcej, niż inne gatunki róży. Już 1-3 jej owoce w zupełności wystarczą do pokrycia dziennego zapotrzebowania człowieka na tę witaminę. Mogą być używane do sporządzania przetworów i win. Roślina lecznicza: surowiec zielarski: dojrzałe owoce. Są składnikiem wielu mieszanek ziołowych i mają w ziołolecznictwie takie samo zastosowania, jak owoce róży dzikiej i wielu innych gatunków róż. Zawierają oprócz ogromnej ilości witaminy C garbniki, karotenoidy, kwasy organiczne, olejki eteryczne, cukry, pektyny. Działanie: słabo rozkurczające, żółciopędne, łagodnie moczopędne. Róża jest stosowana przede wszystkim jako lek ogólnie wzmacniający (bogate źródło witaminy C), ale także pomocniczo do leczenia różnych schorzeń wątroby, nerek i przewodu pokarmowego, przy przeziębieniach. Jest przy tym nieszkodliwa nawet dla ludzi osłabionych, dzieci, kobiet w ciąży i karmiących. Róża przyspiesza odtruwanie organizmu i wpływa korzystnie na wygląd.
Topics: Wieloletnie | No Comments »
Róża francuska
| 2008
Róża francuska
Róża francuska to gatunek krzewu należący do rodziny różowatych. Występuje w południowej i centralnej Europie. Kiedyś pospolity na terenie Polski, obecnie w środowisku naturalnym rzadki. Jest też rośliną uprawną. Łodyga dorasta do 1,2 m wysokości. Pędy cienkie, nagie i proste z dwoma rodzajami drobnych kolców; sierpowato zakrzywionych i prostych, a także z drobnymi igiełkowatymi szczecinkami. Pędy podziemne: krótkie, czołgające się dość grube kłącze. Liście pierzasto-złożone, najczęściej 5-listkowe, o listkach szerokojajowatych, brzegiem gruczołkowato ząbkowanych. Wierzch ciemnozielony, pozornie skórzasty, spodem jaśniejszy, na nerwach delikatnie owłosione. Kwiaty duże, pojedyncze, pięciopłatkowe, w ciemnoróżowym kolorze, charakteryzujące się silnym zapachem. Kielich o pierzastych działkach, mocno odgiętych w dół, szybko odpadający. Szyjki słupka nagie, lub nieco tylko owłosione. Rośnie w zaroślach, na miedzach, przydrożach. Preferuje miejsca suche. Roślina objęta w Polsce ochroną gatunkową od 2004 r. Ścisłą ochroną objęte są dziko rosnące okazy. Na wielu stanowiskach wyginęła w wyniku zniszczenia siedlisk. Jest także zagłuszana i zacieniana w wyniku naturalnej sukcesji zespołów leśnych. Jedno z liczniejszych stanowisk róż francuskich dziko rosnących w Polsce znajduje się w Wielkopolsce (droga z Nowieczka do Ostrowieczna). Zastosowanie: roślina ozdobna – częsta w uprawie jako jedna z grup “róż parkowych” (jej odmiany i mieszańce). Róża francuska znana była od czasów antycznych i uprawiana już przez Rzymian na terenie prawie całego Imperium. Roślina lecznicza. Ma podobne własności, jak róża dzika.
Topics: Wieloletnie | No Comments »
Róża pomarszczona
| 2008
Róża pomarszczona
Róża pomarszczona (róża fałdzistolistna, róża japońska) to gatunek krzewu należący do rodziny różowatych. Występuje pospolicie na obszarach umiarkowanych i ciepłych półkuli północnej. Pochodzi ze wschodniej Azji (Chiny, Korea, Japonia). Sprowadzona została do Europy przez ogrodników i rozprzestrzeniła się w środowisku naturalnym jako uciekinier z uprawy. Obecnie występuje prawie w całej Europie, także na terenie Polski. Po raz pierwszy pojawiła się u nas ok. XIX w. Obecnie jest średnio pospolita, na niektórych obszarach kraju występuje dość licznie. Według ekologów stanowi zagrożenie (niewielkie) dla gatunków rodzimych i na obszarach chronionych należy zaniechać hodowli tego gatunku, a istniejące jej stanowiska należy mechanicznie zwalczać. Krzew o wysokości do 1,5 m. Wytwarza rozłogi, wskutek czego często tworzy gęste zarośla. Wszystkie pędy pokryte kolcami i owłosione. Wszystkie kolce są szczeciniaste, bardzo gęste i o bardzo zróżnicowanej wielkości i kształcie. Największe z nich są czasami sierpowato zagięte, najmniejsze igiełkowate. Liście – nieparzysto-pierzaste. Są złożone z 5-7 grubych, ciemnozielonych listków, jajowato-eliptycznych, pod spodem owłosionych, często też ogruczolonych. Na górnej stronie są ciemnozielone, pomarszczone, nagie i lśniące. Posiada duże pięciopłatkowe, pojedyncze kwiaty, różowe lub różowo-czerwone (u uprawianych odmian także w innych kolorach). Przeważnie wyrastają po kilka na krótkich, ogruczolonych szypułkach. Działki kielicha są trwałe, krótsze od płatków korony, całobrzegie (czasami tylko zewnętrzne działki mają nieliczne i małe łatki). Po przekwitnięciu kwiatów pozostają wzniesione do góry. Zewnętrzne pręciki kilkakrotnie dłuższe od słupka. Tworzące pierścień miodniki są wzniesione. Kwitnie od maja do czerwca. Zastosowanie: roślina ozdobna: jest uprawiana zarówno w postaci typowego gatunku, jak i w licznych odmianach i krzyżówkach międzygatunkowych. Występują też odmiany o pełnych kwiatach. Jest łatwa w uprawie. Nie ma specjalnych wymagań co do gleby, jest też całkowicie mrozoodporna. Wymaga słonecznego stanowiska, jest często atakowana przez mszyce. Owoce są niezwykle bogatym źródłem witaminy C – zawierają jej dziesięciokrotnie więcej, niż porzeczka czarna. Już 1-3 jej owoce w zupełności wystarczą do pokrycia dziennego zapotrzebowania człowieka na tę witaminę. Naturalna witamina zawarta w owocach jest przy tym trzykrotnie bardziej skuteczna od witaminy syntetycznej w tabletkach. Owoce róży mogą być używane do sporządzania przetworów i win. Roślina lecznicza – surowiec zielarski: dojrzałe owoce są składnikiem wielu mieszanek ziołowych i mają w ziołolecznictwie takie samo zastosowania, jak owoce róży dzikiej i wielu innych gatunków róż. Zawierają oprócz ogromnej ilości witaminy C garbniki, karotenoidy, kwasy organiczne, olejki eteryczne, cukry, pektyny. Działanie: słabo rozkurczające, żółciopędne, łagodnie moczopędne. Róża jest stosowana przede wszystkim jako lek ogólnie wzmacniające (bogate źródło witaminy C), ale także pomocniczo do leczenia różnych schorzeń wątroby, nerek i przewodu pokarmowego. Zbiór i suszenie: owoce zbiera się, gdy dojrzeją, ale jeszcze zanim zrobią się miękkie. Z płatków można sporządzać bardzo aromatycznie pachnące konfitury, szczególnie nadające się na nadzienie do pączków i innych ciast.
Topics: Wieloletnie | No Comments »
Rudbekia naga
| 2008
Rudbekia naga
Rudbekia naga (roztocznica naga) to gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej. Do Europy sprowadzona została przez ogrodników jako roślina ozdobna. Rozprzestrzeniła się w środowisku naturalnym jako uciekinier z ogrodów. W Polsce jest obecnie gatunkiem dość pospolitym i zwiększa swoją liczebność. Uznawana jest za gatunek inwazyjny, konkurujący z gatunkami rodzimymi i wypierający je. Łodyga wzniesiona, naga, dorastająca do 60-200 cm wysokości, rozgałęziona. Liście całobrzegie, nagie,szorstkie. Dolne liście są pierzastodzielne i składają się z 5-7 jajowatego kształtu i wcinanych listków. Liście środkowe są 3-5 sieczne, a najwyższe są niepodzielone. Koszyczki kwiatowe z mocno wypukłym dnem, na którym znajdują się brunatne kwiaty rurkowate. Kwitnący koszyczek ma średnicę ok. 7-12 cm. Kwiaty brzeżne są języczkowate, żółte, dwukrotnie większe od okrywy koszyczka. Plewinki mają ucięte lub zaokrąglone szczyty, kielich przekształcony w pappus. Kwitnie od lipca do sierpnia. Najczęściej występuje nad rzekami, gdzie nieraz tworzy jednogatunkowe łany, czasami także na przydrożach. Roślina ruderalna. Często uprawiana jako roślina ozdobna, głównie ze względu na piękne kwiaty. Istnieje bardzo wiele odmian w licznych odcieniach kolorystycznych. U niektórych z nich tzw. pełnokwiatowych, również wewnętrzne kwiaty w koszyczku są podobne do brzeżnych języczkowych. Rośliny nie mają szczególnych wymagań do gleby i są łatwe w uprawie. W ogrodach wiejskich rosną nieraz przez wiele lat praktycznie bez żadnych zabiegów uprawowych. Ze względu na wysoki wzrost nie są zagłuszane przez chwasty. Najpiękniej kwitną na miejscach nasłonecznionych, ale rosną też dobrze w półcieniu. Są mrozoodporne, znoszą też krótkie susze. Rosną silnie i kwitną obficie, wymagają też dość obfitego nawożenia. Uprawia się je zwykle z nasion.
Topics: Wieloletnie | No Comments »
Rudbekia błyskotliwa
| 2008
Rudbekia błyskotliwa
Rudbekia błyskotliwa to gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny astrowatych. Jest jednym z ok. 30 gatunków rudbekii. Pochodzi z Ameryki Północnej, rośnie dziko w stanach Georgia, Teksas i Floryda, do Europy sprowadzona została dopiero w XVIII w. przez ogrodników. W Polsce wyłącznie jako popularna roślina uprawna (ozdobna). Tworzy gęste kępy. Wytwarza rozłogi, za pomocą których rozmnaża się wegetatywnie. Łodyga wzniesiona, prosta, sztywna, pokryta drobnymi włoskami, rozgałęziająca się. Osiąga wysokość 40-60 cm. Dołem kanciasta, górą żeberkowana. Ulistnienie skrętoległe. Dolne liście szerokojajowate z ostrym końcem i ząbkowane, górne lancetowate i całobrzegie. U typowej formy są szorstko owłosione. Kwiaty zebrane w kwiatostany typu koszyczek. Duże brzeżne kwiaty języczkowe są intensywnie żółte lub jasnopomarańczowe. Wewnętrzne kwiaty rurkowe są ciemnobrązowe, prawie czarne. Dno koszyczka jest silnie wypukłe, plewinki orzęsione tylko na brzegach. Kwitnie od lipca do połowy października. Zastosowanie: roślina ozdobna: uprawiana ze względu na swoje piękne kwiaty, jako roślina rabatowa, a także na kwiat cięty, który w wazonie z wodą długo zachowuje świeżość. Jest wdzięcznym do uprawy gatunkiem – ma długi okres kwitnienia, a nawet po przekwitnięciu zdobi ogród swoimi owocostanami. Jest wieloletnia i łatwa w uprawie – rośnie bujnie nie pozwalając się tak łatwo zagłuszyć chwastom, jest też całkowicie odporna na mróz i bardzo odporna na choroby i szkodniki. Sposób uprawy: rozmnaża się ją z nasion, lub przez podział bryły korzeniowej. Należy wybierać stanowiska słoneczne, roślina znosi półcień, ale najładniej kwitnie na słonecznym miejscu. Nie ma szczególnych wymagań co do gleby, ale na żyznej rośnie oczywiście bujniej. Przy długotrwałej suszy należy podlewać. Przed kwitnieniem nawozi się ją 2-3 razy. Po przekwitnięciu należy ściąć ją nieco nad ziemią.
Topics: Wieloletnie | No Comments »
Wiesiołek dwuletni
| 2008
Wiesiołek dwuletni
Wiesiołek dwuletni to gatunek rośliny dwuletniej należący do rodziny wiesiołkowatych. W Polsce pospolity. Pochodzi z Ameryki Północnej, a do Europy został zawleczony na początku XVII w. Gatunki wiesiołka są bardzo trudne do odróżnienia, tworzą też liczne mieszańce. Do prawidłowego oznaczenia gatunku należy znać m. in. siedlisko, w którym dana roślina rosła, barwę głównych nerwów na liściach, zabarwienie wierzchołka łodygi i pączków, stosunek długości płatków do szerokości, budowę włosków.Łodyga pojedyncza, wzniesiona, o wysokości 50-100 (150) cm, owłosiona. Przed kwitnieniem nie zgina się. Rodzaj jej owłosienia jest ważną cechą przy rozróżnianiu gatunków. Włoski są łukowate i spiczaste z wałeczkowatymi lub stożkowymi, wielkomórkowymi brodawkami w nasadzie. Liście odziomkowe krótkoogonkowe, odwrotnie jajowate, tępo zakończone, przylegające do ziemi. Liście łodygowe krótkoogonkowe, podługowatolancetowate. Mają czerwone nerwy (nie dotyczy to okazów rosnących w miejscach zacienionych, oraz jesiennych). Kwiaty żółte, zebrane w silnie ogruczolony kwiatostan. Kielich 4-krotny o działkach dłuższych od płatków korony, 4 duże płatki korony o długości 20-30 mm i wyraźnie szersze, niż dłuższe. Cechuje je intensywny, przyjemny zapach. Pączki kwiatowe zielone, o działkach dołem stykających się. Kwitnie od czerwca do sierpnia, Przedprątne kwiaty otwierają się dopiero wieczorem i są zapylane przez ćmy. Siedliska ruderalne; przydroża, nasypy kolejowe, także brzegi rzek. Roślina światłolubna. Nazywany jest też nocną świecą. U wiesiołka dwuletniego występuje zjawisko przedprątności. Słupki dojrzewają dopiero po 24 godz. od dojrzenia pręcików. Jest to jeden z mechanizmów zabezpieczających przed niekorzystnym dla rośliny samozapyleniem. Zastosowanie: roślina lecznicza. Ziele zawiera kauczuk, kwasy organiczne, garbniki i flawonoidy. W lecznictwie obecnie wykorzystuje się wyłącznie preparaty z nasion wiesiołka. Używane są do leczenia atopowego zapalenia skóry, a także miażdżycy i chorób serca, cukrzycy, reumatoidalnego zapalenia stawów, chorób nerwowych. Jest czasami uprawiany jako roślina ozdobna. Olej z nasion jest wykorzystywany w przemyśle kosmetycznym do produkcji kremów, balsamów, pomadek do ust.
Topics: Dwuletnie | No Comments »